Παραστατικά
ΤΠΥ ή ΑΠΥ: ποιο παραστατικό εκδίδω σε ιδιώτη και ποιο σε επιχείρηση
Σύντομη απάντηση
Σε ιδιώτη καταναλωτή μπορείς να εκδώσεις απόδειξη παροχής υπηρεσιών (ΑΠΥ, τύπος 11.2 στο myDATA) αντί για τιμολόγιο. Σε επιχείρηση εκδίδεις τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών (ΤΠΥ, τύπος 2.1), με τον ΑΦΜ της. Αυτό προβλέπουν τα άρθρα 8 και 12 του ν. 4308/2014· τις ιδιαιτερότητες της δικής σου δραστηριότητας τις ελέγχεις με τον λογιστή σου.
Τι είναι το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών (ΤΠΥ, τύπος 2.1)
Το τιμολόγιο είναι, κατά το άρθρο 8 του ν. 4308/2014, το στοιχείο που εκδίδεται «για κάθε πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών», στην Ελλάδα, σε άλλη χώρα της ΕΕ ή σε άλλη χώρα, καθώς και σε κάθε συναλλαγή που υπόκειται σε ΦΠΑ. Το τιμολόγιο για υπηρεσίες σε πελάτη της Ελλάδας είναι στο myDATA ο τύπος 2.1 «Τιμολόγιο Παροχής», στην ομάδα των «αντικριζόμενων» παραστατικών: έχει αντισυμβαλλόμενο, δηλαδή τον πελάτη με τον ΑΦΜ του.
Το άρθρο 9 ορίζει τι γράφει υποχρεωτικά, μεταξύ άλλων:
- την ημερομηνία έκδοσης και τον αύξοντα αριθμό, ανά σειρά·
- τον ΑΦΜ του πωλητή και τον ΑΦΜ του πελάτη·
- την πλήρη επωνυμία και την πλήρη διεύθυνση και των δύο·
- την έκταση και το είδος των υπηρεσιών και την ημερομηνία παροχής, αν διαφέρει από την ημερομηνία έκδοσης·
- την αξία ανά συντελεστή ΦΠΑ, τον συντελεστή και το ποσό του ΦΠΑ.
Τι είναι η απόδειξη παροχής υπηρεσιών (ΑΠΥ, τύπος 11.2)
Κατά το άρθρο 12 του ίδιου νόμου, «για κάθε πώληση αγαθών ή υπηρεσιών σε ιδιώτες καταναλωτές» μπορεί να εκδίδεται στοιχείο λιανικής πώλησης, δηλαδή απόδειξη λιανικής πώλησης ή απόδειξη παροχής υπηρεσιών, αντί για τιμολόγιο. Η απόδειξη γράφει την ημερομηνία έκδοσης, τον αύξοντα αριθμό, τον ΑΦΜ, το πλήρες όνομα και τη διεύθυνση του πωλητή, τον συντελεστή ΦΠΑ και τη μικτή αξία. Στο myDATA η ΑΠΥ είναι ο τύπος 11.2, στα «μη αντικριζόμενα» παραστατικά λιανικής: δεν έχει αντισυμβαλλόμενο με ΑΦΜ.
Παραθέτουμε το κείμενο του νόμου όπως δημοσιεύτηκε (ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014, αντίγραφο στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ). Ο νόμος έχει τροποποιηθεί από τότε· την ισχύουσα διατύπωση για τη δική σου περίπτωση επιβεβαίωσέ τη με τον λογιστή σου.
Πίνακας σύγκρισης
| ΤΠΥ (2.1) | ΑΠΥ (11.2) | |
|---|---|---|
| Πελάτης | Επιχείρηση ή κάθε άλλη πώληση | Ιδιώτης καταναλωτής |
| ΑΦΜ πελάτη | Ναι, υποχρεωτικά | Όχι στο υποχρεωτικό περιεχόμενο |
| ΦΠΑ | Καθαρή αξία, συντελεστής και ποσό ΦΠΑ | Συντελεστής και μικτή αξία |
| myDATA | Αντικριζόμενο παραστατικό | Μη αντικριζόμενο (λιανική) |
| Διόρθωση | Πιστωτικό τιμολόγιο (5.1 ή 5.2) | Πιστωτικό στοιχείο λιανικής (11.4) |
Παράδειγμα: 500 € + 24% = 620 €
Ενδεικτικό παράδειγμα: σχεδιασμός ιστοσελίδας, καθαρή αξία 500 €, ΦΠΑ 24%.
- ΤΠΥ σε επιχείρηση: καθαρή αξία 500,00 €, ΦΠΑ 24% 120,00 €, σύνολο 620,00 €, μαζί με επωνυμία, διεύθυνση και ΑΦΜ του πελάτη.
- ΑΠΥ σε ιδιώτη: συντελεστής ΦΠΑ 24% και μικτή αξία 620,00 €, χωρίς στοιχεία πελάτη.
Συχνά λάθη
- Απόδειξη σε επιχείρηση. Η απόδειξη αντί για τιμολόγιο προβλέπεται για ιδιώτες καταναλωτές· σε επιχείρηση εκδίδεις τιμολόγιο.
- Λάθος ή ελλιπής ΑΦΜ στο τιμολόγιο. Ο ΑΦΜ του πελάτη είναι υποχρεωτικός· έλεγξέ τον πριν την έκδοση.
- Διαγραφή αντί για διόρθωση. Για εκπτώσεις, επιστροφές ή άλλες διαφορές εκδίδεται πιστωτικό τιμολόγιο (άρθρο 8 παρ. 6) ή πιστωτικό στοιχείο λιανικής (άρθρο 12 παρ. 4).
- Παρακράτηση φόρου. Αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας και τιμολογείς επιχείρηση, μπορεί να ισχύει παρακράτηση φόρου· ρώτα τον λογιστή σου. Το Τιμολογάκι δεν υποστηρίζει ακόμη παρακρατήσεις.
Πώς βοηθά το Τιμολογάκι
Το Τιμολογάκι προτείνει τους τύπους που ταιριάζουν στη δραστηριότητά σου (π.χ. ΤΠΥ και ΑΠΥ για υπηρεσίες) και ετοιμάζει το προσχέδιο με καθαρή αξία, ΦΠΑ και σύνολο ανά γραμμή. Ποιο παραστατικό εκδίδεις το αποφασίζεις εσύ· η έκδοση γίνεται μέσω του παρόχου Novus Conceptus μόνο όταν επιβεβαιώσεις. Από τις 2 Νοεμβρίου 2026 τα τιμολόγια εκδίδονται μόνο ψηφιακά: δες τι αλλάζει με την ηλεκτρονική τιμολόγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι εκδίδω σε ιδιώτη, ΤΠΥ ή ΑΠΥ;
Σε ιδιώτη καταναλωτή ο νόμος επιτρέπει να εκδώσεις στοιχείο λιανικής πώλησης, δηλαδή απόδειξη παροχής υπηρεσιών (ΑΠΥ), αντί για τιμολόγιο (άρθρο 12 ν. 4308/2014). Μπορείς εναλλακτικά να εκδώσεις τιμολόγιο. Στο myDATA η ΑΠΥ είναι ο τύπος 11.2 και δεν έχει αντισυμβαλλόμενο με ΑΦΜ.
Ποια η διαφορά ΑΠΥ και ΤΠΥ;
Το ΤΠΥ (τύπος 2.1) εκδίδεται σε επιχείρηση και γράφει τον ΑΦΜ, την επωνυμία και τη διεύθυνση του πελάτη, την καθαρή αξία, τον συντελεστή και το ποσό ΦΠΑ. Η ΑΠΥ (τύπος 11.2) απευθύνεται σε ιδιώτες και γράφει τα στοιχεία του εκδότη, τον συντελεστή ΦΠΑ και τη μικτή αξία, χωρίς στοιχεία πελάτη.
Πότε είναι υποχρεωτικό το τιμολόγιο;
Κατά το άρθρο 8 του ν. 4308/2014 το τιμολόγιο εκδίδεται για κάθε πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών, στην Ελλάδα, σε άλλη χώρα της ΕΕ ή σε άλλη χώρα, και σε κάθε συναλλαγή που υπόκειται σε ΦΠΑ. Η εξαίρεση είναι η πώληση σε ιδιώτη καταναλωτή, όπου επιτρέπεται απόδειξη αντί για τιμολόγιο.
Πώς υπολογίζεται ο ΦΠΑ σε ΤΠΥ και ΑΠΥ;
Ο ΦΠΑ είναι η καθαρή αξία επί τον συντελεστή: για 500 € με 24% ο ΦΠΑ είναι 120 € και το σύνολο 620 €. Το ΤΠΥ δείχνει χωριστά καθαρή αξία, συντελεστή και ΦΠΑ· η ΑΠΥ δείχνει τον συντελεστή και τη μικτή αξία (620 €). Ποιος συντελεστής ισχύει για την υπηρεσία σου, το επιβεβαιώνεις με τον λογιστή σου.
Πηγές
Θες να δεις πώς βγαίνει ένα προσχέδιο; Δοκίμασε το παράδειγμα με τα 500 € χωρίς λογαριασμό.
Δοκίμασε το παράδειγμα ή ξεκίνα δωρεάν